Kajian kait glukosamin dengan risiko demensia, pesakit diminta rujuk doktor

• 2026-10-07
• Sains
• Meja Berita

Kajian terbaharu mendapati penggunaan glukosamin berkait dengan kemungkinan lebih tinggi pesakit mengalami kemerosotan kognitif ringan beralih kepada demensia, menurut penyelidikan yang diterbitkan dalam jurnal Nature Metabolism.

Kajian oleh saintis University of Florida itu menganalisis rekod pesakit serta menjalankan eksperimen ke atas tikus dan tisu otak manusia yang didermakan. Penemuan tersebut menimbulkan persoalan sama ada suplemen yang biasa diambil untuk kesihatan sendi boleh memberi kesan tidak dijangka terhadap kesihatan otak.

Rekod pesakit 2012 hingga 2024

Penyelidik meneliti rekod kesihatan dari tahun 2012 hingga 2024 dengan membandingkan pesakit yang mempunyai catatan penggunaan glukosamin dan mereka yang tidak. Selepas mengambil kira faktor seperti umur dan jantina, mereka mendapati pesakit dengan kemerosotan kognitif ringan yang mengambil glukosamin mempunyai kemungkinan 25% lebih tinggi untuk berkembang kepada demensia.

Angka itu merujuk kepada peningkatan berbanding bukan pengguna, bukan bermakna 25% daripada semua individu yang mengambil suplemen tersebut akan menghidap demensia. Dalam kalangan pesakit yang sudah didiagnosis dengan penyakit Alzheimer atau demensia berkaitan, penggunaan glukosamin turut dikaitkan dengan risiko kematian 25% lebih tinggi sepanjang tempoh susulan.

Bagaimanapun, kaitan yang sama tidak diperhatikan dalam kumpulan kemerosotan kognitif ringan. Perbezaan dari segi kesihatan, gaya hidup atau ciri lain antara pengguna dan bukan pengguna boleh mempengaruhi penemuan tersebut walaupun selepas pelarasan statistik dilakukan.

Bukti makmal dan tisu otak

Pengarang bersama kajian, Matt Gentry, yang mengetuai jabatan biokimia dan biologi molekul universiti itu, menegaskan keperluan penyelidikan lanjut sebelum sebarang kesimpulan muktamad dibuat.

"Walaupun ia satu perkaitan dan bukan bukti sebab-akibat, ia menimbulkan persoalan klinikal penting yang kini wajar diberi lebih perhatian," katanya.

Pasukan penyelidik turut meneroka penjelasan berpotensi di makmal. Glukosamin wujud secara semula jadi dalam badan dan boleh melintasi penghalang pelindung antara aliran darah dan otak. Ia membantu proses yang mengikat struktur gula kepada protein supaya protein tersebut dapat mengambil bentuk betul, sampai ke tempat yang sepatutnya dan berfungsi dengan baik.

Struktur kecil itu sebahagian daripada fungsi sel normal, tetapi penyelidik menemui bukti bahawa sistem berkenaan menjadi terlalu aktif dalam penyakit Alzheimer. Tisu otak yang didermakan daripada pesakit Alzheimer menunjukkan lebih banyak struktur tersebut berbanding tisu daripada individu tanpa penyakit itu.

Kesimpulan belum muktamad

Dalam tikus yang diubah suai secara genetik untuk membangunkan ciri seperti Alzheimer, glukosamin memburukkan lagi keupayaan mereka mengenali haiwan yang pernah ditemui sebelum ini. Mengurangkan aktiviti dalam proses pembinaan gula tersebut pula meningkatkan prestasi memori.

Namun, keputusan pada tikus tidak boleh menetapkan kesan suplemen pada manusia. Otak yang sudah terjejas akibat penyakit mungkin bertindak balas secara berbeza terhadap glukosamin berbanding otak yang sihat. Ujian klinikal ke atas manusia diperlukan sebelum sebarang kesimpulan kukuh boleh dibuat.

Setakat ini, kajian tersebut tidak menunjukkan bahawa semua pengguna glukosamin berdepan risiko demensia yang lebih tinggi, dan juga tidak membuktikan bahawa menghentikan suplemen itu akan melambatkan kemerosotan kognitif.

Bagi pengguna suplemen di Malaysia, penemuan ini menekankan kepentingan meneliti semula senarai ubat dan suplemen yang diambil, khususnya dalam kalangan warga emas yang mungkin mengambil pelbagai jenis produk kesihatan secara serentak. Pesakit yang sudah didiagnosis dengan kemerosotan kognitif atau demensia digalakkan berbincang dengan doktor atau ahli farmasi mengenai penggunaan glukosamin semasa semakan ubat dan suplemen mereka.

Kemerosotan kognitif ringan merujuk kepada kesukaran ingatan atau pemikiran yang melebihi apa yang dijangka dalam proses penuaan normal, namun kebebasan harian pesakit masih sebahagian besarnya terpelihara. Kajian lanjutan dijangka terus meneliti sama ada hubungan yang diperhatikan itu benar-benar bermakna dari sudut klinikal atau hanya mencerminkan perbezaan latar belakang pesakit.